Jak zostać inwestorem

19.10.2004

Inwestorem można zostać w dwojaki sposób: samemu zacząć inwestować na giełdzie albo "oddać" pieniądze tym, którzy zrobią to lepiej od nas. By móc inwestować na giełdzie należy otworzyć rachunek w biurze maklerskim. W drugim przypadku rozwiązań jest kilka, m.in. kupno jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym...

Biuro maklerskie. Otwarcie rachunku inwestycyjnego (nazywanego też czasem brokerskim) w biurze maklerskim polega na zawarciu umowy o świadczenie usług brokerskich. Można to zrobić bezpośrednio w biurze, telefonicznie lub przez Internet i polega na wypełnieniu specjalnego formularza (niezbędny jest dowód osobisty lub paszport, NIP).

Przy podpisywaniu umowy klient będzie musiał także zadeklarować m.in. sposób składania zleceń (bezpośrednio w biurze, przez telefon, Internet - internetowy rachunek inwestycyjny) oraz wybrać "pakiet" usług - maklerskich (np. realizację zleceń z odroczonym terminem płatności) i innych dodatkowych (np. dostęp do serwisów informacyjnych, notowań giełdowych, czy dostęp do serwisów SMS).

Rachunek inwestycyjny składa się z dwch części:

rachunku pieniężnego,

rachunku papierów wartościowych. Pierwszy służy do rozliczeń finansowych z biurem, natomiast drugi do ewidencjonowania transakcji oraz liczby i rodzaju papierów wartościowych posiadanych przez inwestora. Inwestycje można rozpocząć, gdy na rachunku pieniężnym znajdzie się określona przez biuro suma pieniędzy.

Biuro maklerskie pobiera opłaty za prowadzenie rachunku inwestycyjnego i prowizje za usługi maklerskie. Trzeba zwrócić uwagę na opłaty stałe zawarte w prowizjach (zapis w Tabeli Opłat), które biuro pobiera za konkretną transakcję - czyli określony odsetek od wartości transakcji, ale sumę "nie mniejszą niż....". Istotne jest by sensownie dobrać pakiet usług - okazać się może, że nie wszystkie będą bowiem niezbędne.

Początkujący inwestor, zapoznając się z umową i regulaminem biura maklerskiego, powinien zwrócić uwagę na szczegóły umowy, np. wysokość oprocentowania rachunku pieniężnego, co się dzieje ze środkami wolnymi itp. Zanim jednak inwestor wybierze biuro maklerskie, musi zdawać sobie sprawę, że jest to forma pomnażania oszczędności wymagająca dużej wiedzy o rynku kapitałowym, mechanizmach jego funkcjonowania i ciągłego zainteresowania oraz wiąże się ze znacznymi kosztami.

Fundusz inwestycyjny. Inwestowanie w fundusz inwestycyjny polega na otwarciu rejestru i zakupie jednostek uczestnictwa wybranego funduszu (zakup i późniejsze operacje są ewidencjonowane na rejestrze). Pieniądze wpłacane przez klientów fundusze inwestują w różne instrumenty na rynku kapitałowym: akcje, obligacje, bony skarbowe i inne papiery wartościowe, a także dobra materialne. Stąd też dzielimy fundusze na: akcyjne (większość środków lokują w akcjach spółek), zrównoważone (akcje, obligacje, bony skarbowe), obligacji (głównie w obligacje i bony skarbowe) i rynku pieniężnego (lokaty i krótkoterminowe instrumenty rynku pieniężnego).

Wybierając określony fundusz, inwestor decyduje o tym, jak duże ryzyko inwestycyjne chce ponosić. Wyższe ryzyko to możliwe wyższe zyski, ale i straty. Najwyższy poziom ryzyka towarzyszy inwestycjom w fundusze akcyjne (wartość jednostek uczestnictwa zależy od kursów akcji), najniższy - w fundusze rynku pieniężnego.

Zyski inwestorzy mogą oceniać na bieżąco - wartości jednostek uczestnictwa ustalane są codziennie. Miernikiem zysków funduszy w dłuższej perspektywie jest natomiast tzw. stopa zwrotu - stosunek zysków (lub strat) z inwestycji w pewnym okresie czasu do zainwestowanego kapitału, wyrażony w procentach (to także jeden ze wskaźników w rankingach funduszy).

Inwestorzy podpisując umowę z wybranym funduszem mogą kupować, odsprzedawać jednostki, a także dokonywać tzw. konwersji. Polega ona na zamianie posiadanych jednostek funduszu na jednostki w innym funduszu w tym samym TFI (towarzystwo funduszy inwestycyjnych), np. jednostek funduszu obligacji na funduszu akcyjnego (oczywiście przy uwzględnieniu różnic w wycenie!). Inwestorzy mogą również korzystać z tzw. reinwestycji - jest to ponowne wykupienie sprzedanych jednostek bez prowizji w określonym czasie.

Za te operacje fundusze pobierają dwa rodzaje opłat: manipulacyjne (kupowanie, sprzedawanie, zamiana) oraz za zarządzanie (opłaty związane z zarządzaniem funduszu, administracją itp.).

Inwestowanie w fundusze nie wymaga tak dużej wiedzy o rynku kapitałowym jak samodzielne "granie" na giełdzie, ale pewne minimum jest niezbędne. Pewne minimum, czyli podstawowa wiedza jakimi instytucjami są fundusze, jak się dzielą i jak politykę inwestycjną poszczególne rodzaje funduszy, jakie opłaty i prowizje naliczają i za jakie operacje, a także jakie prawa i obowiązki ma klient względem funduszu i fundusz względem klienta. Ulokowanie pieniędzy w odpowiednim funduszu może przynieść zysk dużo wyższy niż lokaty bankowe.

Źródła: KNUiFE, strony internetowe towarzystw funduszy inwestycyjnych

Autor: Eryk Kazanowski

Materiał pochodzi z Portalu Edukacji Ekonomicznej NBPortal.pl