Transakcje opcyjne

Transakcje opcyjne (ang. options) - transakcje nierzeczywiste mające formę umowy zawieranej pomiędzy nabywcą i sprzedawcą opcji. Nabywca opcji po zapłaceniu premii nabywa prawo do kupna (w przypadku opcji kupna) lub sprzedaży (w przypadku opcji sprzedaży) waloru, na który została wystawiona opcja w określonym terminie i po określonej cenie zwanej ceną bazową (ang. strike price) lub ceną wykonania (ang. exercise price). Nabywca opcji ma prawo wyboru czy swoje prawa wykorzysta czy też zrezygnuje z zawarcia transakcji (stąd pojęcie "opcja"), natomiast sprzedawca opcji jest zobowiązany dostosować się do jego wymagań nie mając wpływu na decyzję nabywcy. Istotą transakcji opcyjnych jest nierównomierny podział praw i obowiązków pomiędzy stronami transakcji, a co za tym idzie podział szans zysku i ryzyka strat ponoszonego przez nabywców i sprzedawców. Ryzyko straty dla nabywcy opcji ogranicza się do wysokości zapłaconej premii, zaś dla sprzedawcy jest nielimitowane. Potencjalny zysk nabywcy może być teoretycznie nieograniczony, zaś w przypadku sprzedawcy nie przekracza otrzymanej od nabywcy premii. Transakcje opcyjne mogą być zawierane na rynku giełdowym - tzw. giełdowe transakcje opcyjne (ang. traded options, listed options) lub na rynku wolnym - tzw. transakcje opcyjne negocjowane (ang. negociated options). Wśród giełdowych transakcji opcyjnych największą rolę odgrywają opcje finansowe. Sam mechanizm przeprowadzania giełdowych transakcji opcyjnych podobny jest do mechanizmu w transakcjach "financiał futures" tzn. transakcje są zawierane na wyspecjalizowanych giełdach opcji, przedmiotem transakcji są kontrakty określonych walorów, kontrahentem wobec uczestników transakcji staje się izba rozrachunkowa, a zdecydowana większość zawartych transakcji zostaje rozwiązana przed terminem wygaśnięcia opcji w wyniku zamknięcia otwartych pozycji uczestników transakcji w izbie rozrachunkowej.